Saban tahun, isu perubahan iklim dan pemanasan global memaksa komuniti antarabangsa untuk beralih daripada kebergantungan terhadap bahan api fosil kepada sumber tenaga boleh baharu (TBB). Jepun, sebagai pelopor teknologi maritim, telah melangkah jauh dengan mengoperasikan turbin arus laut gergasi seperti Kairyu untuk menjana elektrik. Melihat kepada geografi Malaysia sebagai sebuah negara maritim yang luas, timbul persoalan sama ada teknologi turbin arus laut ini mampu menjadi realiti atau sekadar impian di perairan kita.
Secara teknikalnya, turbin arus laut berfungsi dengan prinsip yang sama seperti kincir angin, namun ia diletakkan di bawah permukaan air. Tenaga kinetik daripada aliran arus laut digunakan untuk memutar bilah turbin bagi menjana tenaga elektrik. Keunggulan teknologi ini terletak pada sifat arus laut yang konsisten dan boleh diramal 24 jam sehari, menjadikannya sumber tenaga “beban asas” yang jauh lebih stabil berbanding tenaga suria yang bergantung kepada cahaya matahari atau tenaga angin yang tidak menentu.
Di Malaysia, potensi pelaksanaan teknologi ini mula mendapat perhatian serius dalam Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara (NETR). Menjelang tahun 2026, beberapa kawasan strategik telah dikenal pasti sebagai tapak ujian, antaranya Selat Melaka yang mempunyai aliran arus pasang surut yang tertumpu, serta perairan Sabah dan Sarawak yang mempunyai kawasan muara yang luas. Penggunaan turbin arus laut dilihat sangat praktikal untuk membekalkan elektrik kepada komuniti di pulau-pulau terpencil yang selama ini bergantung sepenuhnya kepada generator diesel yang mahal dan mencemarkan alam sekitar.
Walau bagaimanapun, jalan menuju pelaksanaan skala penuh di Malaysia masih berliku dan penuh cabaran. Kekangan utama yang dihadapi ialah kelajuan arus perairan Malaysia yang secara relatifnya lebih rendah berbanding arus di Jepun atau Eropah. Kebanyakan turbin arus laut di pasaran memerlukan kelajuan aliran melebihi 2.0 meter sesaat untuk beroperasi secara komersial, manakala purata kelajuan arus di perairan kita hanyalah sekitar 1.0 hingga 1.5 meter sesaat. Ini menuntut penyelidik tempatan untuk membangunkan teknologi turbin “arus rendah” yang lebih sensitif dan cekap.
Selain itu, kos pelaburan permulaan yang tinggi dan kos penyelenggaraan bawah laut yang kompleks menjadi penghalang utama. Persekitaran air masin yang menghakis dan risiko gangguan terhadap laluan perkapalan utama, terutamanya di Selat Melaka, memerlukan perancangan zon maritim yang sangat teliti. Kerajaan juga perlu memastikan bahawa pemasangan turbin ini tidak menjejaskan ekosistem marin dan mata pencarian nelayan tempatan melalui kajian impak alam sekitar yang mendalam.
Secara tuntasnya, walaupun Malaysia pada tahun 2026 masih memberikan keutamaan kepada teknologi solar terapung dan tenaga terma lautan (OTEC), turbin arus laut tetap mempunyai peranan penting dalam kepelbagaian portfolio tenaga negara. Dengan sokongan pelaburan daripada pihak seperti MIDA dan kerjasama teknikal bersama pakar antarabangsa, tidak mustahil satu hari nanti “tenaga biru” dari dasar laut Malaysia akan menyinari kediaman kita. Peralihan ini bukan sahaja tentang keselamatan tenaga, malah merupakan tanggungjawab kita terhadap kelestarian bumi untuk generasi akan datang.
Artikel/Berita Terkini
PERLUASAN KUGGP DICADANG MELIPUTI TUARAN
12 DITAHAN, SINDIKET TIPU BOMOH CINA RUGIKAN MANGSA RM600,000
